VAN EIGEN HUIS NAAR ZORGINSTELLING?
Als uw vader of moeder niet meer thuis kan wonen, en het ouderlijk huis verkocht wordt, is de vraag of het vermogen dat vrij komt “naar de kinderen” kan.
Het antwoord is: ja, dat kan.
En als u dit goed organiseert, bent u, en uw vader of moeder, daar zo min mogelijk belasting over verschuldigd.
Wij willen u uiteraard graag bij zo’n vermogensoverdracht begeleiden, maar ook dan is het fijn als u zich al heeft kunnen verdiepen in de materie. Dit zijn tien aandachtspunten voor de schenking bij verhuizing naar een zorginstelling:
INKOMSTENBELASTING OVER DE LEEGSTAANDE EIGEN WONING
1. De eigen woning blijft bij uw ouder(s) in Box 1 van de Inkomstenbelasting, zolang zij er zelf daadwerkelijk wonen; gaan zij definitief in een zorginstelling wonen, dan is er een overgangsperiode van twee jaar. Gedurende die twee jaar (en het lopende kalenderjaar) blijft de eigen woning voor hen “Box 1 vermogen”. Daarna wordt de eigenwoning voor uw ouder “Box 3 vermogen” (Voor wie niet bekend is met de boxen van de Inkomstenbelasting: alles wat in Box 1 zit, is voordeliger dan in Box 3.) Kortom: wil de familie de woning verkopen, doe dat dan binnen die twee jaar.
2. Let op de timing bij verkoop van de woning: zorg dat de opbrengst van de woning niet op 1 januari op de bankrekening van uw ouder staat. Waarom niet?
Een banksaldo valt onder Box 3 van de Inkomstenbelasting. Uw oude is hierover vermogensrendementsheffing verschuldigd. Nog belangrijker: ook de Eigen Bijdrage voor de Zorginstelling wordt berekend met bijtelling van het vermogen in Box 3. De peildatum voor inkomen en vermogen is jaarlijks op 1 januari. Ga dus alleen in december naar de notaris om het huis over te dragen, als u daarvóór al een goed doordacht schenkingsplan heeft laten maken, dat ook nog vóór 1 januari uitgevoerd kan worden. Dan wordt het vermogen niet meer bij uw ouder in aanmerking genomen.
EIGEN BIJDRAGE ZORGINSTELLING EN VERKOOP EIGEN WONING
3. De Eigen Bijdrage voor de Zorg wordt door het CAK berekend aan de hand van het vermogen van uw ouder, en zij nemen daarbij als uitgangspunt de aangifte Inkomstenbelasting van twee jaar terug (plus het lopende kalenderjaar). Daar hebben zij een reden voor: de belastingaangifte van kalenderjaar 2022 dient u in 2023 in, en is in 2024 wel afgehandeld. Dus: woont uw ouder in maart 2024 definitief in een zorginstelling? Ga terug naar 1 januari van dat jaar, en trek er twee jaar af. Uitkomst: 2022. Dan is uw vermogen op 1 januari 2022 en het jaarinkomen van 2022 van belang voor de berekening van uw Eigen Bijdrage. Denkt u nog even aan de eigen woning, hiervoor onder punt 1 beschreven? Die mag dus nog twee jaar, plus het lopende kalenderjaar, voor de Inkomstenbelasting in Box 1 worden opgenomen. Is het huis op 1 januari 2027 nog niet verkocht, dan behoort het voor uw ouder tot Box 3 van de Inkomstenbelasting.
PLANNING MAKEN SCHENKING OPBRENGST OUDERLIJKE WONING
4. Maak een planning, waarin u het inkomen en het vermogen van uw ouder betrekt. Het is belangrijk dat uw ouder de Eigen Bijdrage voor de Zorg kan betalen, en daarnaast een (kleine) buffer heeft voor persoonlijke uitgaven. Hoe groot die buffer moet zijn, is afhankelijk van de reden dat uw ouder in een zorginstelling gaat wonen. Iemand met louter lichamelijke problemen maar met een heldere geest wil nog wel een uitstapje maken; betreft het een vergevorderde situatie van geestelijke gezondheidsproblemen, dan zijn die mogelijkheden waarschijnlijk kleiner.
5. U weet nu welk deel van het vermogen van uw ouder gereserveerd moet worden, en welk deel aan de kinderen kan worden overgedragen. Dan komt de vraag: gaat dat allemaal onder de noemer van “schenking“ of is een deel al voor de kinderen bestemd, omdat een erfdeel kan worden uitgekeerd van een eerder overleden ouder kan worden uitgekeerd? En zo ja, mag dat dan helemaal worden uitgekeerd, of moet worden berekend wat de fiscale waarde van dat erfdeel op dit moment is?
6. Het bedrag dat als schenking naar de kinderen gaat, kan in één schenking aan de kinderen worden gegeven, of in belastingvrije porties. Of in belastingvriendelijke porties. Er zijn immers twee belastingschijven voor de schenkbelasting: 10% en 20%. En dan is er ook nog een jaarlijkse vrij te schenken bedrag: € 6.633 (2024).
SPREIDING OVER MEERDERE JAREN
7. Is schenken in belastingvrije of belastingvriendelijke porties gekozen, dan spreidt u dit over een aantal jaren. Daarom is het verstandig om ruim van te voren een schenkingsplan te maken. Dank kunt u het huis verkopen met een goede timing (níet overdragen aan het eind van december) en de schenking met een goede planning uitvoeren.
8. Ook kan vóórdat het huis wordt overgedragen, al een schenking aan de kinderen worden gedaan. Van een eventueel aanwezig banksaldo, of als het vermogen vastzit “in de stenen”, door alvast een “schenking op papier” te doen. Een schenking op papier wordt tegenwoordig als ongunstig beschouwd voor de Inkomstenbelasting, maar dat valt wel mee, als de overdrachtsdatum van de woning al afgesproken is en de schenking op papier wordt uitbetaald na verkoop van de woning.
UITVOERING SCHENKINGEN
9. Welk bedrag boekt u aan de kinderen over, wanneer en met welke omschrijving? Wij begeleiden u hierin, zodat vast staat wat er precies gebeurt. Duidelijk voor de Belastingdienst, het CAK die over de Eigen Bijdrage voor de Zorg gaat, en voor eventuele andere betrokkenen.
BELASTINGAANGIFTE SCHENKINGBELASTING
10. Er moeten aangiften schenkbelasting worden gedaan. U geeft alle schenkingen op die aan één persoon werden gedaan, vóór 1 maart van het jaar, dat volgt op het jaar waarin de schenkingen zijn gedaan. Geeft u dit liever uit handen? U bent welkom.